NDT Bobath (ang. neuro-developmental treatment – terapia neuro-rozwojowa) jest szeroką i rozwijającą się koncepcją w rehabilitacji neurologicznej, która obejmuje ocenę i leczenie pacjenta (dzieci i dorosłych) z zaburzeniami funkcji układu nerwowego. Nazwa Bobath pochodzi od nazwiska twórców metody – małżeństwa Karela (psychiatra, neuropsycholog) i Berty (fizjoterapeutka) Bobath, którzy zajmując się pacjentami z mózgowym porażeniem dziecięcym oraz po udarach, dążyli do przywrócenia funkcji układu ruchu poprzez reedukację.
Główne zasady w metodzie NDT Bobath:
- Normalizowanie napięcia mięśniowego.
- Hamowanie odruchów nieprawidłowych.
- Dążenie do kontroli postawy oraz wyzwalanie ruchów jak najbardziej zbliżonych do prawidłowych.
- Przeniesienie zdobytych umiejętności na czynności codzienne (terapia zajęciowa)
Kompleksowe podejście koncepcji Bobath uwzględnia trzy formy terapii:
- Fizjoterapię – użycie specjalnych technik manipulacyjnych, aby pomóc dziecku, zrelaksować je oraz zmobilizować prawidłową pracę mięśni i stawów. Poprawia to postawę (stabilną) przyjmowaną przez dziecko oraz ruch, umożliwiając swobodne poruszanie się.
- Terapię zajęciową (leczenie pracą) – dąży do maksymalizacji potencjału dziecka w jego codziennej niezależności, samodzielnym wykonywaniu najprostszych czynności. Często wykorzystuje gry, zabawy by rozwinąć dziecko i nauczyć je wielu cennych umiejętności. Porażenie mózgowe może niejednokrotnie wpływać na zdolności percepcji oraz sensoryki dziecka oraz postrzeganie przez nie przestrzeni i odległości. Terapia zajęciowa ma na celu pomóc w przezwyciężeniu tego poprzez zastosowanie starannie przygotowanych działań, które pokażą i nauczą jak efektywnie korzystać z oczu, rąk. Jak się samodzielnie ubrać, jeść, czytać, pisać oraz grać z przyjaciółmi.
- Terapię logopedyczną (mowy i języka) – istotna jest praca nie tylko nad mową, ale nad całą jamą ustną (jej ruchami). Trudności w koordynacji mięśni niezbędnych do mówienia mogą przyczynić się do problemu z jedzeniem czy piciem. Dziecko może stosować wiele metod komunikowania. Za pomocą oczu, rąk, zdjęć, symboli, a nawet dzięki wykorzystaniu komputera. Dziecko z porażeniem mózgowym może wchodzić w interakcje z innymi. Terapia NDT Bobath łączy te dyscypliny, aby dać każdemu dziecku umiejętności niezbędne do poznania świata, by mogło swobodnie komunikować się ze światem, z ludźmi, przekazać jakie ma potrzeby oraz uczestniczyć w miarę możliwości w życiu rodzinnym, nie tylko w sesji terapeutycznych, ale we wszystkich aspektach życia.
NDT Bobath jest interdyscyplinarnym podejściem do „zarządzania” porażeniem mózgowym z udziałem terapii zajęciowej, fizjoterapii oraz terapii mowy i języka. Podstawą metody jest to, aby dać dzieciom doświadczenie normalnego ruchu, umożliwiając dziecku aktywne reagowanie na swoje potrzeby. Praca nad dzieckiem z porażeniem mózgowym to współpraca całej grupy ludzi: lekarza, fizjoterapeuty, logopedy, rodziny, psychologa itp. Ważne by stymulować rozwój dziecka przez całą dobę. Dlatego dużą część obowiązków pracy z dzieckiem przejmują rodzice. Koncepcja NDT Bobath nie ma stałych, sztywnie wytyczonych elementów pracy, dostosowywana jest indywidualnie do każdego dziecka oraz modyfikowana w trakcie terapii. Uczy jak pielęgnować, karmić, postępować oraz poruszać się w pracy z pacjentem, który doznał uszkodzenia OUN.